Thomas Paine

Speciaal voor Koningsdag een fragment uit De Jefferson Bijbel over Thomas Paine, die streed tegen de monarchie. Weten welke invloed hij had op Jeffersons religieuze ideeën? Bestel het boek en lees onze uitgebreide inleiding.

‘Kings succeed each other, not as rationals, but as animals.
It signifies not what their mental or moral characters are.’

Met zijn vlammende en helder geschreven pamfletten droeg Thomas Paine bij aan de onafhankelijkheid van de Verenigde Staten. Hij was zelfs degene die als eerste sprak van ‘The United States of America’ en daarmee de naamgever van de nieuwe Amerikaanse staat. Jefferson en Paine raakten in Frankrijk bevriend en deelden politieke en religieuze opvattingen.
[…]
Common Sense (1776) werd een van de grondteksten van de Verenigde Staten. Aanvankelijk wilde Paine het pamflet ‘Plain Truth’ noemen, maar toen Benjamin Rush ‘Common Sense’ voorstelde, nam Paine die titel direct over. Voor de kolonisten was het in die tijd de vraag of ze zich alleen zouden keren tegen de zware Engelse belastingen of strijden voor volledige onafhankelijkheid. Common Sense overtuigde de Amerikanen te kiezen voor het laatste.

Geheel in lijn met het Verlichtingsdenken toetste Paine zogezegd de overheersing door de Engelse koning aan de ‘common sense’, het gezond verstand. Paine betoogde dat een koning niet nodig was om de vrede te bewaren: in vroegere tijden waren er ook geen koningen en dat leidde niet per se tot oorlog. Bovendien kende de Nederlandse Republiek de afgelopen eeuw meer vrede dan alle Europese monarchieën.

De monarchie was volgens Paine ook niet te verdedigen op basis van de Bijbel. Wie dat deed, verhulde de anti-monarchale passages in de Bijbel. Paine pleitte vervolgens voor een rechtvaardiger samenleving dan de Engelse, waarin macht niet erfelijk was en het kiesrecht niet alleen voorbehouden was aan de elite. Tenslotte riep hij op tot vrije en onafhankelijke ‘States of America’.

Jaren na het overlijden van Paine, in 1823, prees Jefferson in een brief aan William Carver de stijl van Common Sense. In twee teksten van Paine die Jefferson ontving, herkende hij ‘the strong pen and dauntless mind of Common Sense, which, among the numerous pamphlets written on the same occasion, so preeminently united us in our revolutionary opposition.’